ÁNH MẮT CỦA CHA

Nhiều năm sau, tôi cũng không làm sao quên được cái ngày hôm ấy – cái
ngày mà cha xé hết tập vở của tôi!
Hôm đó, tôi đi học về trễ hơn mọi bữa, trời đã nhập nhoạng tối. Cha đứng
đợi ở cửa, quát:
“Đi đâu giờ này mới về?”
Tôi lí nhí đáp:
“Dạ, con đi học thêm!”.
“Không học thêm học thiếc gì hết! Bỏ cửa bỏ nhà, không dọn dẹp nấu
nướng; heo cá gà vịt không ai cho ăn”, vừa nói, cha vừa rút cây roi giắt trên
vách, quất liên tiếp vào mình tôi. “Kể từ ngày mai, không được đi học gì hết!
Học nè, học nè, học nè!”, mỗi từ học là một roi. Tôi đau quắn người, đưa tay
ra đỡ. Cây roi gãy làm đôi. Cha quăng cây roi gãy xuống, phăm phăm bước
vào nhà, đến kệ sách của tôi, chụp lấy đống sách vở, vừa quăng vừa xé!
Tôi đứng trân mắt nhìn, đau điếng nhưng không dám phản ứng.
Mẹ từ trong bếp chạy ra, kéo tôi vào nhà sau, nói:
“Muốn ăn đòn nữa hay sao mà còn đứng đó. Vô nấu cháo heo đi!”.
Nhà sau là một cảnh nháo nhác. Bầy heo đói, kêu eng éc. Lũ gà lên chuồng
lục tục, quang quác. Âm thanh inh ỏi.
Mẹ tôi vừa thổi cơm, vừa la hai đứa em trai tôi, bảo tụi nó xắt rau, xắt
chuối. Khói bay mù mịt gian nhà tranh chật chội, cay xè cả mắt. Bữa cơm tối
rất trễ – tôi nuốt cơm, nuốt luôn cả những giọt nước mắt.
Năm đó tôi đang cuối cấp ba. Nhà tôi nghèo xơ xác. Cha tôi làm nông,
mùa được mùa mất. Mẹ thì đi may ở chợ, sớm dọn đồ ra, tối dọn về. Anh
Hai tôi trước đó buổi đi học, buổi phụ mẹ. Thấy mẹ cực quá, anh quyết định
nghỉ học. Mẹ không cho, bảo:
“Nếu con không học thì ra chợ xin thức ăn thừa ở mấy quán cơm về nuôi
heo!”.
Anh tôi làm thiệt. Thấy cảnh đứa con trai mười bảy tuổi – ngày ngày hai
tay xách hai xô ra chợ xin thức ăn thừa, mẹ chịu không nổi, cho anh theo học
may.
Đến lúc anh Ba tôi vào đại học, cha mất đi một người phụ việc, lại phải
hàng tháng gửi tiền cho anh, nhà lâm vào cảnh túng quẫn. Cha mẹ cắn răng
chịu đựng thêm vài năm, đến khi tôi vào lớp 12, cha bảo:
“Con Phương là con gái, không cần phải học nhiều, hết mười hai ở nhà
phụ mẹ vài năm rồi lấy chồng là vừa”.
Nghe vậy, tôi ứa nước mắt, nhưng biết cảnh nhà cơ cực, không dám hó
hé, dặn lòng học đến đâu hay đến đó, biết đâu cha mẹ đổi ý cho tôi vào đại
học.
Năm cuối cấp, bài vở rất nhiều. Tôi vừa học ở trường, vừa học thêm ở nhà
Nam – học miễn phí, vì “thầy giáo” chính là Nam! Nam học với tôi từ nhỏ,
hai đứa rất thân. Biết cảnh nhà tôi, Nam thường kèm tôi làm bài tập. Sau giờ
đi luyện thi ở nhà thầy chủ nhiệm về, Nam sắp xếp thời gian hướng dẫn cho
tôi làm bài tập chung. Nhờ vậy mà tôi học cũng khá.
Nhưng kẹt nỗi, tôi vừa học vừa phải canh giờ về. Ở nhà bao nhiêu việc
chờ tôi, nào nấu cơm tối, dọn dẹp nhà cửa, nào giặt giũ áo quần, cho heo ăn

  • lũ heo chính là tiền học của mấy anh em tôi, nhất là anh Ba; nhờ bán mấy
    lứa heo con, mẹ mới có tiền gửi cho anh trọ học!
    Cha tôi biết chuyện tôi nuôi mộng đại học, nhưng do việc nhà cũng ổn
    nên không nói gì. Ngặt nỗi, hai đứa em tôi lười chảy thây, chẳng giúp tôi
    được gì. Đó cũng chính là lý do gián tiếp khiến cho tôi bị cha xé tập vở, bắt
    phải nghỉ học gấp.
    Sáng hôm sau, lo lắng cơm nước xong, phần cho cha bới đi làm, phần để
    mẹ bới đi chợ, tôi rón rén ôm cặp ra khỏi nhà. Cha nhìn theo, lặng lẽ.
    Đến lớp, mắt tôi vẫn còn sưng húp, tụi bạn xúm nhau hỏi, nhưng tôi
    không trả lời. Xui xẻo làm sao, đúng hôm đó thầy chủ nhiệm gọi tôi lên trả
    bài. Tôi hoảng hốt, ngơ ngẩn bước lên bục giảng. Thầy cầm lấy quyển tập
    của tôi, ngạc nhiên hỏi:
    “Tập em sao thế này? Không phải em xé đó chứ?”.
    Tôi đứng im vô hồn, thầy hỏi gì cũng không đáp. “Này!”, thầy khẽ nắm
    lấy cổ tay tôi lắc lắc, đúng ngay chỗ bị cha đánh. Tôi đau quá, la “oái” lên.
    Thầy nhìn thấy cổ tay tôi sưng vù, bầm tím, như hiểu ra điều gì, dịu giọng
    nói:
    “Em xuống phòng y tế đi, nhờ cô Vy bóp dầu cho. Thầy cho em nợ, lần
    sau trả bài nhé!”.
    Kể từ hôm đó, thầy chủ nhiệm quan tâm đến tôi nhiều hơn. Thỉnh thoảng,
    thầy nhờ Nam gửi cho tôi một vài quyển sách tự học với lời nhắn nhủ:
    Hãy cố lên, rồi mọi thứ sẽ tốt đẹp, em nhé! Không gì là mãi mãi…
    Lời nhắn nhủ của thầy theo tôi mãi đến những tháng năm sau này…
    Rồi tôi cũng tốt nghiệp, loại giỏi! Tôi tiếp tục nộp đơn dự tuyển sinh đại
    học. May thay, dù chỉ dự thi một trường duy nhất là Đại học Sư phạm, tôi
    cũng đậu. Trước mắt tôi là một con đường! Dưới chân tôi là một con đường!
    Tôi sẽ phải bước tiếp!
    Hôm tôi trình giấy báo nhập học, mẹ lặng lẽ cười. Cha tôi trầm ngâm
    không nói. Thêm một người nữa vào đại học. Một niềm vui, một nỗi lo. Phía
    trước, phía trước. Phía trước chắc chắn là những tháng ngày gian khó cho
    cha mẹ, và dĩ nhiên, cả cho tôi nữa.
    Tôi nhớ lúc trong phòng thi, khi đã hoàn thành bài thi cuối cùng mà vẫn
    còn chút ít thời gian, thay vì coi lại bài, tôi đã gục đầu trên trang giấy của
    mình và khóc.
    Giám thị có lẽ nghĩ tôi làm bài không được, nhìn tôi ái ngại. Nhưng tôi
    thì lại khác, không hiểu sao tôi nghĩ là mình sẽ đậu, đậu trong lo lắng. Tôi
    khóc vì tấm lưng cha phơi nắng giữa đồng. Tôi khóc vì những đường kim
    miệt mài của mẹ. Khóc cho hai đứa em tôi. Và tôi khóc cho tôi. Không gì là
    mãi mãi… Tôi nhớ câu nói của thầy chủ nhiệm và tự nhủ: vì những người
    thân yêu, mình sẽ thay đổi được mọi thứ! Nhất định!
    Khuya hôm đó, mẹ dậy sớm nấu cơm. Hai đứa em tôi vẫn còn say ngủ.
    Cha ngồi uống trà, nghe radio, kênh nhà nông. Tôi một mình xếp hành lý.
    Ăn sáng xong, tôi cúi chào cha mẹ lên đường. Cha tôi chỉ gật đầu, còn mẹ
    chỉ dặn:
    “Con đi đường cẩn thận. Phải biết tự chăm sóc cho mình, cha mẹ ở xa
    không lo được”.
    Lần đầu tiên tôi xa nhà, xa những vài trăm cây số. Trong túi tôi cũng chỉ
    vỏn vẹn vài trăm ngàn. Ra đến cổng, tôi ngoái lại nhìn căn nhà thân yêu của
    mình, nơi tôi đã sống, đã thương yêu, đã buồn khóc những 18 năm trời!
    Bất chợt, tôi bắt gặp ánh mắt của cha nhìn theo. Thấy tôi quay lại, cha vội
    lảng đi chỗ khác. Dù xa, nhưng không hiểu sao tôi vẫn nhận ra những giọt
    nước mắt – giọt nước mắt đã chảy xuống đôi gò má sạm nắng của cha. Cha
    đã khóc vì tôi.
    Nghĩ đến đó, mắt tôi chợt cay xè!
    Bến xe hôm đó thật đông. Tôi lên xe, lặng lẽ nhìn ra cửa. Đây là quê hương
    tôi, lát nữa tôi phải xa. Dù là đi học, nhưng không hiểu sao tôi vẫn có cái cảm
    giác biền biệt, như lời một bài hát: “Quê nhà tôi ơi, xứ Đoài xa lắm…”.
    Xe khởi động. Tiếng rừm rừm làm tôi rùng mình. Tôi thò đầu ra khỏi xe,
    nhìn về hướng nhà. Bỗng, trên con đường đất đỏ, tôi thấy dáng ai đang tất
    tả chạy lại – dáng ai như thể dáng mẹ! Đúng là mẹ rồi! Mẹ đi đâu vậy nhỉ?
    Không phải giờ này mẹ phải ra chợ rồi sao?
    Đến trước cửa xe, mẹ hớt hơ hớt hải gọi tài xế:
    “Chờ tôi chút!”. Tôi vội lao ra khỏi xe. “Có chuyện gì hả mẹ?”, tôi lo lắng
    hỏi. “Không!”, mẹ vừa thở hổn hển vừa nói: “Mẹ chỉ gửi cái này cho con!”.
    Nói rồi, mẹ dúi vào tay tôi một bọc giấy nhỏ: “Con cầm lấy đi!”. Tôi ngờ
    ngợ, vội mở ra, mẹ không kịp ngăn lại. Cái gì đây? Một đôi bông tai và chiếc
    nhẫn vàng! Ồ,… không! Chẳng phải đây là đôi bông tai và chiếc nhẫn cưới
    của mẹ sao. Mẹ đã giữ gìn cẩn thận nhiều năm, cho dù có túng quẫn thế nào
    cũng không đem ra bán. Đó là vật kỷ niệm thiêng liêng.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s